İş hayatına atılmış olan her insanı ilgilendiren bir konu olan kıdem tazminatı çalışanlara çalıştığı ve emek verdiği sürece maddi güvence sağlamaktadır. İşveren ile çalışan değişimi önüne geçilmesi için oldukça fazla önem teşkil eden kıdem tazminatı her bir yıl için otuz günü içeren brüt ücrete karşılık gelmektedir. Brüt ücret hesabında yemek yardımı, gıda yardımları, yol ücreti, kira ücreti ve düzenli olarak verilen ikramiye ve primler, gıda yardımları kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaktadır.
Kıdem Tazminatı Nedir?
En az 1 yıl boyunca aynı işyerinde çalışmış olan işçinin, işten çıkması halinde işveren tarafından çalışan kişiye ödenecek tazminata kıdem tazminatı ismi verilmektedir. Kıdem tazminatını hak etmek için bazı koşullar mevcut olmaktadır. Kıdem tazminatı hesaplanırken kişinin çalışmış olduğu toplam süre belirlenmektedir. Çalışanın çalışmış olduğu toplam sene sayısı ile almış olduğu brüt ücret ile çarpılır. Tam sene sürenin dışında kalan sürenin toplamdaki sayısı belirlenir ve günlük aldığı brüt ücret ile çarpılır ve sonuca varılmaktadır.
Kıdem Tazminatı Hak Edilmesi İçin Gereken Koşullar Nelerdir?
Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için ilk şart işçinin 1 yıl sigortalı çalışması durumu olmaktadır. Bu şartları karşılayan her çalışan kıdem tazminatı hakkına sahip olmaktadır. Ancak bu şart kıdem tazminatı kazanması için yeterli koşul değildir.
Diğer koşullar arasında;
- İşverenin kanunda belirtilen haklı nedenlerin hiçbirine dayanmadan çalışanı işten çıkarması
- İş sözleşmesinde belirlenen konu çalışanın sağlığını ya da yaşam şeklini tehlikeye atması
- İşveren ya da birlikte çalışmak zorunda kaldığı başka bir çalışanın bulaşıcı hastalığa sahip olması
- İşverenin işin nitelikleri hakkında işçiye yanlış bilgi vermesi
- İşverenin, çalışandan yasadışı bir iş yapmasını istemesi
- İşyerinde bir haftadan daha uzun süre ile işlerin durulması
- Çalışanın hayatını kaybetmesi
- Emekliliğe hak kazanılması
- Malullük durumunun meydana gelmesi koşulları sağlandığında çalışan kıdem tazminatına hak kazanmaktadır.
Kıdem Tazminatı Alan İşçi İşe İade Davası Açabilir mi?
İşçinin işveren tarafından haksız nedenlere dayalı olarak işten çıkarılması halinde işçi iş sözleşmesine dayalı işe iade davası açma hakkına sahip olmaktadır. İşe iade davası açılması için işçinin iş feshinin sona ermesinden itibaren ilk 1 ay içinde işe iade davası açılması mümkün olmaktadır. Kıdem tazminatı alan işçi işe iade davası açabilir mi sorusuna cevap olarak kıdem ve ihbar tazminatı alınması işe iade davası açmasına engel değildir cevabı verilmektedir. İşveren işçinin iş sözleşmesini feshetmesi ile birlikte kıdem ve ihbar tazminatının ödeme zorunluluğuna sahip olmaktadır. Eğer işe iade davasını işçi kazanır ise ve sonucunda işçi işe tekrar geri döner ise kıdem tazminatını işverene iade etmesi gerekli bir durum olmaktadır. Mahkeme tarafından alınan hükmün taraflara tebliğ edilmesi halinde yasal itirazı süresinde istinaf yoluna başvurma imkanı yok ise kesin karar verilmektedir. Ancak istinaf yoluna başvurulması halinde istinafın vermiş olduğu karar kanunda kesin olduğu için kesin sonuca varılmaktadır.
